Thu nhập tăng chậm, giá bất động sản leo thang liên tục và áp lực chi phí sống khiến giấc mơ sở hữu nhà của không ít người dần trở thành mục tiêu quá xa vời. Thay vì tìm cách “mua bằng mọi giá” như thế hệ trước, nhiều người bắt đầu chấp nhận lựa chọn thuê nhà dài hạn để đổi lấy sự linh hoạt tài chính và chất lượng sống tốt hơn.
Sự thay đổi này đang buộc thị trường bất động sản Việt Nam phải nhìn lại toàn bộ cách tiếp cận về nhà ở.
Tại Diễn đàn Bất động sản Việt Nam 2026 diễn ra sáng 2/6, vấn đề nhà ở cho thuê trở thành một trong những chủ đề nhận được nhiều sự quan tâm của giới chuyên gia và doanh nghiệp.
Theo TS. LS. Đoàn Văn Bình - Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, bối cảnh kinh tế - xã hội hiện nay đã rất khác so với nhiều năm trước. Tốc độ đô thị hóa nhanh, dòng lao động dịch chuyển liên tục và giá nhà tăng mạnh đang tạo ra những nhu cầu nhà ở hoàn toàn mới.
Trong khi đó, khả năng tiếp cận nhà ở của người dân ngày càng khó khăn hơn.
Theo số liệu được dẫn tại diễn đàn, chỉ số giá nhà trên thu nhập (PIR) tại Việt Nam hiện dao động từ 23,7 đến 30 lần. Điều này đồng nghĩa một người gần như phải dành toàn bộ thu nhập trong hàng chục năm mà không chi tiêu mới có thể mua được một căn nhà ở mức trung bình.
Không chỉ vậy, giá bất động sản tại Việt Nam đã tăng khoảng 59% trong 5 năm gần đây, vượt nhiều quốc gia phát triển như Mỹ, Australia, Nhật Bản hay Singapore.
Theo các chuyên gia, khi giá nhà vượt quá xa tốc độ tăng thu nhập, thị trường sẽ buộc phải hình thành thêm các mô hình nhà ở mới thay vì chỉ xoay quanh câu chuyện sở hữu.
Đó là lý do nhà ở cho thuê đang được định vị lại như một phân khúc chiến lược dài hạn.
Theo nội dung được trình bày tại diễn đàn, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã định hướng từ nay đến năm 2030, bên cạnh phát triển nhà ở để bán, cần xác định nhà ở cho thuê là một trong những trụ cột của chính sách nhà ở quốc gia.
Đây được xem là thay đổi đáng chú ý trong tư duy phát triển thị trường.
Nếu trước đây, nhà thuê thường bị xem là giải pháp tạm thời dành cho sinh viên hoặc lao động ngắn hạn, thì trong tương lai, mô hình này có thể trở thành lựa chọn ổn định của một bộ phận lớn dân cư đô thị, tương tự nhiều quốc gia phát triển trên thế giới.
Theo định hướng được đưa ra, Nhà nước sẽ đóng vai trò kiến tạo thông qua quy hoạch và chính sách; doanh nghiệp tham gia đầu tư và vận hành chuyên nghiệp; còn người dân có thêm lựa chọn phù hợp với khả năng tài chính.
Điều đáng chú ý là câu chuyện lúc này không còn nằm ở việc ai sở hữu nhiều bất động sản hơn, mà là làm sao để nhiều người có thể tiếp cận được chỗ ở ổn định với chi phí hợp lý.
TS. LS. Đoàn Văn Bình cho rằng thị trường trong tương lai cần hướng tới sự cân bằng hơn giữa sở hữu và thuê, giữa đầu tư và nhu cầu ở thực.
Nếu mô hình này hình thành rõ nét, thị trường bất động sản có thể chứng kiến một sự dịch chuyển lớn: từ đầu cơ sang khai thác dòng tiền dài hạn; từ mua bán ngắn hạn sang vận hành tài sản chuyên nghiệp; từ tâm lý tích sản sang tư duy tối ưu chất lượng sống.
Xa hơn, đây không chỉ là sự xuất hiện của một phân khúc mới, mà có thể là bước khởi đầu cho quá trình tái cấu trúc toàn bộ thị trường bất động sản Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới.
