Dòng tiền chưa theo kịp lợi nhuận, tồn kho và phải thu “giam” vốn
Becamex IDC khép lại quý I với lợi nhuận sau thuế 288 tỷ đồng. Tuy nhiên, trái ngược với kết quả kế toán, lưu chuyển tiền thuần từ hoạt động kinh doanh lại âm tới 1.096 tỷ đồng – cao gấp gần 4 lần phần lợi nhuận đạt được. Khoảng cách lớn này cho thấy dòng tiền thực tế chưa bắt kịp lợi nhuận ghi nhận.
Bối cảnh kinh doanh cũng không mấy thuận lợi khi doanh thu thuần giảm 40% so với cùng kỳ, trong khi chi phí lãi vay tăng lên 342 tỷ đồng. Khi quy mô doanh thu thu hẹp, áp lực dòng tiền từ hoạt động cốt lõi càng trở nên rõ rệt.
Nếu loại trừ các yếu tố biến động vốn lưu động, hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp vẫn tạo ra dòng tiền dương 568 tỷ đồng. Tuy nhiên, hàng tồn kho đã làm giảm 804 tỷ đồng dòng tiền, còn các khoản phải thu kéo giảm thêm 318 tỷ đồng. Bên cạnh đó, doanh nghiệp chi tới 539 tỷ đồng tiền lãi vay thực tế và nộp 172 tỷ đồng thuế thu nhập doanh nghiệp.
Tính đến ngày 31/3, hàng tồn kho đạt 22.644 tỷ đồng, chiếm 36,9% tổng tài sản và 71,4% tài sản ngắn hạn. Trong đó, chi phí sản xuất – kinh doanh dở dang lên tới 20.458 tỷ đồng, chủ yếu là chi phí đầu tư các dự án, bồi thường, giải phóng mặt bằng và phát triển hạ tầng.
Đặc thù của mô hình khu công nghiệp – đô thị khiến Becamex IDC phải bỏ vốn lớn từ đầu, trong khi dòng tiền chỉ quay lại khi dự án đủ điều kiện bàn giao hoặc ghi nhận doanh thu. Trong khi đó, khoản người mua trả tiền trước chỉ đạt 883 tỷ đồng, tương đương 3,9% quy mô tồn kho – thấp hơn đáng kể so với mức 8,4% cùng kỳ năm trước.
Các khoản phải thu ngắn hạn cũng ở mức cao 6.945 tỷ đồng. Dù giảm so với cùng kỳ, biến động trong kỳ vẫn khiến dòng tiền kinh doanh chịu tác động tiêu cực.
Vay dài hạn tăng mạnh, chi phí vốn và áp lực thanh khoản hiện hữu
Trong bối cảnh dòng tiền kinh doanh âm, Becamex IDC gia tăng sử dụng đòn bẩy tài chính. Tổng vay và nợ thuê tài chính tại thời điểm cuối quý I đạt 25.523 tỷ đồng, tăng 1.575 tỷ đồng so với đầu năm, tương đương 41,6% tổng tài sản và vượt 113% vốn chủ sở hữu.
Riêng dư nợ vay ngân hàng tăng gần 3.600 tỷ đồng chỉ sau một quý, lên 11.606 tỷ đồng. Đáng chú ý, vay dài hạn tăng hơn gấp đôi, từ 3.046 tỷ đồng lên 6.193 tỷ đồng. Trong cơ cấu này, VPBank là chủ nợ lớn nhất, tiếp theo là Vietcombank, MSB, ACB, Techcombank và VIB.
Ở chiều ngắn hạn, dư nợ tập trung tại BIDV và VietinBank, cùng với phần nợ dài hạn đến hạn trả gần 1.000 tỷ đồng, làm gia tăng nghĩa vụ thanh toán trong kỳ. Dù cơ cấu nợ có xu hướng chuyển dịch sang dài hạn (nợ ngắn hạn giảm, nợ dài hạn tăng), tổng quy mô vay vẫn tiếp tục mở rộng.
Bên cạnh vay ngân hàng, trái phiếu vẫn là kênh huy động vốn đáng kể, với tổng giá trị ghi sổ khoảng 13.739 tỷ đồng vào cuối quý, dù đã giảm gần 2.000 tỷ đồng so với đầu năm.
Sau khi trừ tiền và tương đương tiền, nợ vay ròng của doanh nghiệp ở mức gần 24.000 tỷ đồng. Tổng nợ phải trả chiếm 63,3% nguồn vốn, đẩy hệ số nợ trên vốn chủ sở hữu lên 1,73 lần.
Áp lực chi phí vốn ngày càng rõ rệt khi chi phí lãi vay chiếm tới 31% doanh thu thuần, gần gấp đôi cùng kỳ. Tổng chi phí tài chính tương đương hơn một nửa lợi nhuận gộp, cho thấy phần lớn lợi nhuận tạo ra đang được dùng để “trả giá” cho vốn vay.
Trong khi đó, lượng tiền và tương đương tiền chỉ đạt 1.527 tỷ đồng, tương đương khoảng 6% tổng dư nợ tài chính, và giảm 35% so với đầu năm. Dòng tiền thuần toàn kỳ âm 823 tỷ đồng càng làm suy giảm khả năng dự phòng thanh khoản.
Dù hệ số thanh toán hiện hành đạt 1,61 lần, phần lớn tài sản ngắn hạn lại nằm ở hàng tồn kho. Nếu loại trừ yếu tố này, hệ số thanh toán nhanh chỉ còn khoảng 0,46 lần – cho thấy khả năng đáp ứng nghĩa vụ ngắn hạn phụ thuộc lớn vào tiến độ bán hàng và thu hồi công nợ.
Trong quý I, dòng tiền từ hoạt động tài chính đóng vai trò hỗ trợ khi doanh nghiệp thu về 4.854 tỷ đồng từ đi vay, đồng thời chi 3.300 tỷ đồng trả nợ gốc và 1.087 tỷ đồng cổ tức. Nhờ đó, dòng tiền tài chính ghi nhận dương 467 tỷ đồng.
Đáng chú ý, Becamex IDC đã gia hạn thời gian tổ chức đại hội cổ đông thường niên đến trước ngày 30/6 nhằm hoàn thiện kế hoạch kinh doanh và tài chính. Động thái này diễn ra trong bối cảnh doanh nghiệp mới thực hiện được một phần nhỏ kế hoạch năm, trong khi áp lực dòng tiền, nợ vay và nhu cầu vốn cho các dự án dài hạn vẫn ở mức cao.
