Mâu thuẫn chồng chất, đời sống cư dân bị ảnh hưởng
Thời gian gần đây, dư luận tại TP.HCM đặc biệt chú ý đến thông tin một chung cư rao bán chỗ đậu ô tô với giá lên đến 500 triệu đồng. Cụ thể, Công ty TNHH Đầu tư Địa ốc Thành phố (CityLand) đã thông báo mở bán vị trí đậu xe tại cụm chung cư CityLand Park Hills (phường An Nhơn) vào ngày 29/3.
Theo thông báo, mỗi vị trí đậu xe có giá dao động từ 400 đến 500 triệu đồng, đã bao gồm thuế giá trị gia tăng nhưng chưa tính phí bảo trì 2%. Trong đó, chỗ dành cho xe 4 chỗ có giá khoảng 400 triệu đồng, còn loại từ 4 đến 7 chỗ lên tới 500 triệu đồng. Người mua phải thanh toán theo hai đợt, trong đó đợt đầu chiếm tới 98% tổng giá trị.
Phía CityLand cho biết doanh nghiệp là chủ sở hữu riêng khu vực tầng hầm để xe với diện tích hơn 3.800 m², căn cứ trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất. Hiện khu vực này đang được khai thác cho thuê phục vụ cư dân, và việc bán chỗ đậu xe được lý giải nhằm giúp người dân có quyền sử dụng ổn định lâu dài. Tuy nhiên, động thái này đã nhanh chóng gây ra nhiều tranh cãi về cơ sở pháp lý cũng như tính hợp lý trong việc khai thác phần diện tích liên quan.
Không chỉ dừng lại ở đó, tại chung cư Bcons Garden (phường Dĩ An, TP.HCM), những ngày gần đây xuất hiện hàng loạt băng rôn treo tại nhiều vị trí trong khuôn viên, với nội dung yêu cầu Ban quản trị tạm dừng việc tiếp nhận bàn giao hạ tầng cho đến khi tổ chức Hội nghị nhà chung cư bất thường. Sự việc khiến không khí sinh hoạt tại đây trở nên căng thẳng và thu hút sự chú ý của dư luận.
Một người dân sống gần khu vực này chia sẻ rằng việc băng rôn xuất hiện dày đặc tại các ban công khiến họ không khỏi lo ngại. Theo người này, cư dân chỉ hành động như vậy khi đã rơi vào trạng thái bức xúc kéo dài, bởi không ai muốn phải bỏ thêm chi phí, công sức để phản đối ngay tại nơi mình sinh sống.
Ở một diễn biến khác, cư dân Block B1 Chung cư Kỷ Nguyên (phường Tân Mỹ), do Công ty Cổ phần Đức Khải làm chủ đầu tư, cũng đã gửi đơn kiến nghị khẩn cấp đến cơ quan chức năng. Nội dung phản ánh xoay quanh việc quản lý và sử dụng bãi đỗ xe chung có nhiều dấu hiệu thiếu minh bạch.
Theo cư dân, ban quản trị đã tự ý điều chỉnh phương án khai thác bãi xe mà không thông qua Hội nghị nhà chung cư, đồng thời không công bố đầy đủ thông tin liên quan. Việc lựa chọn đơn vị quản lý vận hành cũng không được công khai rõ ràng trước khi ký hợp đồng với Công ty DKRA Living, gây ra nghi ngờ về tính minh bạch trong quá trình đấu thầu.
Không chỉ dừng ở vấn đề thủ tục, cư dân còn phản ánh việc thay đổi cách bố trí bãi xe đã làm thu hẹp lối ra vào, dựng các trụ chắn gây khuất tầm nhìn, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn khi di chuyển trong tầng hầm. Tình trạng phân luồng bất hợp lý còn dẫn đến ùn tắc, thậm chí có thể gây khó khăn cho lực lượng cứu hộ, cứu nạn trong trường hợp xảy ra sự cố.
Những bất cập này, theo cư dân, đã ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi hợp pháp của họ, làm phát sinh tranh chấp, khiếu nại kéo dài, thậm chí gây rạn nứt mối quan hệ cộng đồng và tạo ra tâm lý bất ổn trong khu dân cư.
Cần cơ chế minh bạch và vai trò “trọng tài” từ chính quyền
Trước thực trạng trên, nhiều chuyên gia cho rằng việc giải quyết triệt để các tranh chấp tại chung cư không thể chỉ dựa vào nỗ lực của từng bên riêng lẻ, mà cần có sự tham gia mạnh mẽ từ cơ quan quản lý nhà nước. Chính quyền địa phương cần đóng vai trò là “trọng tài” công tâm, thiết lập cơ chế xử lý nhanh chóng và hiệu quả nhằm hạn chế xung đột kéo dài.
Quan trọng hơn, các bên liên quan – bao gồm cư dân, ban quản trị và chủ đầu tư – phải có thiện chí hợp tác, đồng thời tuân thủ nghiêm túc các quy định pháp luật. Chỉ khi đó, những tranh chấp lặp đi lặp lại mới có thể được chấm dứt, hướng đến một môi trường sống văn minh, ổn định.
Về mặt chính sách, UBND TP.HCM đã ban hành Quyết định 26/2025/QĐ-UBND ngày 27/2/2025, quy định chi tiết về quản lý và sử dụng nhà chung cư theo Luật Nhà ở năm 2023. Đây được xem là bước tiến quan trọng nhằm giải quyết những “điểm nghẽn” trong vận hành chung cư hiện nay, đặc biệt là các tranh chấp liên quan đến phần sở hữu chung.
Theo Điều 10 của quyết định này, việc khai thác phần diện tích thuộc sở hữu chung phải do Hội nghị nhà chung cư quyết định. Các nội dung cần được thông qua bao gồm loại hình dịch vụ khai thác, vị trí, diện tích, thời hạn cũng như giá cả và các chi phí liên quan.
Ban quản trị có trách nhiệm triển khai các nội dung này trên cơ sở nghị quyết của hội nghị, đảm bảo tính công khai, minh bạch. Toàn bộ nguồn thu từ việc khai thác phần sở hữu chung, sau khi trừ chi phí hợp lý, phải được đưa vào quỹ bảo trì và sử dụng đúng mục đích.
Những quy định mới này được kỳ vọng sẽ góp phần giảm thiểu tình trạng thiếu minh bạch – nguyên nhân cốt lõi dẫn đến nhiều tranh chấp kéo dài trong thời gian qua.
Theo ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM, cư dân cần chủ động hơn trong việc thực hiện quyền của mình. Việc tham gia đầy đủ các hội nghị nhà chung cư, sử dụng quyền biểu quyết để lựa chọn ban quản trị phù hợp là yếu tố then chốt.
Trong trường hợp phát sinh mâu thuẫn, cư dân có thể yêu cầu tổ chức bầu lại ban quản trị hoặc tìm đến các tổ chức như Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể địa phương, thậm chí là cơ quan chính quyền để được hỗ trợ bảo vệ quyền lợi chính đáng.
Bên cạnh đó, UBND TP.HCM cũng đã chỉ đạo các cơ quan liên quan tăng cường kiểm tra, xử lý các phản ánh về công tác quản lý, vận hành chung cư. Cơ quan thuế được giao nhiệm vụ hướng dẫn cụ thể việc kê khai, nộp thuế đối với các hoạt động dịch vụ, thu chi kinh phí bảo trì, vận hành cũng như các nguồn thu khác trong chung cư.
Động thái này nhằm đảm bảo mọi hoạt động tài chính trong nhà chung cư đều được thực hiện minh bạch, đúng quy định, qua đó hạn chế các tranh chấp phát sinh từ yếu tố lợi ích kinh tế.
Có thể thấy, bài toán tranh chấp tại các chung cư ở TP.HCM không phải là vấn đề mới, nhưng đang ngày càng trở nên phức tạp trong bối cảnh đô thị hóa mạnh mẽ. Để giải quyết triệt để, cần sự đồng bộ từ chính sách, sự vào cuộc quyết liệt của cơ quan quản lý và đặc biệt là ý thức, trách nhiệm của chính cộng đồng cư dân. Chỉ khi các bên cùng hướng đến lợi ích chung, môi trường sống tại các khu chung cư mới thực sự trở thành nơi an cư đúng nghĩa.
