Nợ xấu HDBank vượt 24.600 tỷ đồng: Áp lực từ bất động sản, lãi suất và dòng tiền khách hàng?

Dù báo lãi trước thuế hơn 18.379 tỷ đồng sau 9 tháng đầu năm 2026, tăng 24,2% so với cùng kỳ, Ngân hàng TMCP Phát triển TP.HCM (HDBank, mã chứng khoán: HDB) lại đối mặt với áp lực đáng chú ý về chất lượng tài sản. Đến cuối tháng 9, tổng nợ xấu đã vượt 24.600 tỷ đồng, tăng 85% so với đầu năm. Đáng chú ý, nợ cần chú ý cũng lên tới gần 27.821 tỷ đồng.

Nợ xấu tăng thêm hơn 11.300 tỷ đồng, nợ có khả năng mất vốn tăng 127,7%

Theo báo cáo tài chính hợp nhất quý III/2026, tính đến ngày 30/9/2026, tổng nợ xấu (nhóm 3–5) của HDBank đạt 24.642 tỷ đồng, tăng khoảng 11.323 tỷ đồng, tương ứng mức tăng 85% so với thời điểm đầu năm.

anh-52-1794049387.jpg
 

Diễn biến đáng chú ý nằm ở cơ cấu các khoản nợ xấu. Cụ thể, nợ dưới tiêu chuẩn (nhóm 3) tăng mạnh 145,3%, lên 9.855 tỷ đồng. Nợ nghi ngờ (nhóm 4) đạt 6.128 tỷ đồng, trong khi nợ có khả năng mất vốn (nhóm 5) tăng tới 127,7%, lên 8.659 tỷ đồng.

Như vậy, chỉ sau 9 tháng, quy mô nợ xấu của HDBank đã tăng đáng kể, trong đó cả nợ nhóm 3 và nhóm 5 đều ghi nhận mức tăng trên 100%.

Tỷ lệ nợ xấu hợp nhất của ngân hàng cũng tăng từ 1,66% vào cuối năm 2025 lên 2,55% tại ngày 30/9/2026. Theo số liệu phân tích của MBS, tỷ lệ nợ xấu tính theo phạm vi và phương pháp riêng của báo cáo phân tích ở mức 3,42%.

Không chỉ nợ xấu, nợ nhóm 2 (nợ cần chú ý) của HDBank cũng đang ở mức cao, đạt 27.821 tỷ đồng. Đây là nhóm nợ chưa được xếp vào nợ xấu nhưng tiềm ẩn nguy cơ chuyển thành nợ xấu nếu khách hàng tiếp tục gặp khó khăn trong việc thanh toán nghĩa vụ vay.

HDBank lý giải khách hàng khó trả nợ vì chi phí đầu vào, lãi suất và bất động sản

Trước diễn biến nợ xấu gia tăng, ban lãnh đạo HDBank đã đưa ra những lý giải tại buổi gặp gỡ nhà đầu tư được Chứng khoán MBS ghi nhận.

Theo ngân hàng, nguyên nhân xuất phát từ việc một bộ phận khách hàng đang gặp khó khăn về dòng tiền, đặc biệt là nhóm khách hàng cá nhân hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, nông nghiệp, các hộ kinh doanh và một số doanh nghiệp.

Cụ thể, chi phí xăng dầu và các yếu tố đầu vào tăng cao, mặt bằng lãi suất cho vay ở mức cao hơn cùng những biến động trên thị trường bất động sản đã tạo thêm áp lực lên hoạt động kinh doanh, từ đó ảnh hưởng đến khả năng trả nợ của khách hàng.

HDBank cho biết tình trạng nợ xấu phát sinh ở nhiều nhóm khách hàng, không tập trung vào một ngành nghề hay lĩnh vực cụ thể.

Để kiểm soát rủi ro, ngân hàng cho biết hơn 85% dư nợ cho vay có tài sản bảo đảm, chủ yếu là nhà ở và đất đai. Giá trị tài sản bảo đảm ước tính khoảng 1,9 lần dư nợ. Đồng thời, HDBank đã chủ động trích lập dự phòng hơn 11.400 tỷ đồng.

Ngân hàng cũng thành lập các nhóm chuyên trách về chất lượng tài sản, chủ động phối hợp với khách hàng có dấu hiệu quá hạn, hỗ trợ xử lý các khoản phải thu và cơ cấu dòng tiền nhằm hạn chế phát sinh nợ xấu mới.

Chi phí dự phòng tăng 47%, biên lãi ròng tiếp tục thu hẹp

Áp lực nợ xấu gia tăng cũng kéo theo chi phí dự phòng rủi ro tín dụng tăng mạnh.

Riêng quý III/2026, chi phí dự phòng rủi ro tín dụng của HDBank đạt 3.381 tỷ đồng, tăng 47,4% so với cùng kỳ. Việc gia tăng trích lập dự phòng cho thấy ngân hàng đang phải dành thêm nguồn lực để ứng phó với rủi ro tín dụng.

Một chỉ tiêu khác cũng đáng chú ý là biên lãi ròng (NIM) tiếp tục đi xuống. Trong quý III, NIM của HDBank đạt 3,73%, giảm 0,64 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm trước. Lũy kế 9 tháng, chỉ tiêu này đạt 3,90%, thấp hơn đáng kể mức 5,04% của cùng kỳ năm 2025.

Theo lý giải của ngân hàng, chi phí huy động vốn tăng trong khi HDBank vẫn triển khai các chương trình giảm lãi suất cho vay nhằm hỗ trợ khách hàng đã tạo sức ép lên biên lãi ròng.

Lãi hơn 18.300 tỷ đồng, mới hoàn thành 61% kế hoạch năm

Ở chiều kinh doanh, HDBank vẫn ghi nhận tăng trưởng lợi nhuận tích cực trong 9 tháng đầu năm 2026.

Cụ thể, lợi nhuận trước thuế hợp nhất đạt 18.379 tỷ đồng, tăng 24,2% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, ngân hàng mới hoàn thành 61,1% kế hoạch lợi nhuận cả năm là 30.100 tỷ đồng.

Điều này đồng nghĩa HDBank cần tạo ra thêm khoảng 11.721 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế trong quý IV để hoàn thành mục tiêu năm 2026.

Riêng quý III, lợi nhuận trước thuế đạt 5.176 tỷ đồng, tăng 9,3% so với cùng kỳ nhưng giảm khoảng 27% so với quý trước.

Tính đến ngày 30/9/2026, tổng tài sản của HDBank đạt 1,143 triệu tỷ đồng, tăng 22,7% so với đầu năm. Dư nợ tín dụng đạt khoảng 745.310 tỷ đồng, tăng 32,1%.

Với kết quả này, HDBank đang đứng trước bài toán cân bằng giữa tăng trưởng tín dụng, lợi nhuận và kiểm soát chất lượng tài sản. Ngân hàng đặt mục tiêu đưa tỷ lệ nợ xấu xuống dưới 2%, đồng thời duy trì NIM trên 4% trong năm 2026.

Tuy nhiên, trong bối cảnh nợ xấu tăng nhanh, nợ nhóm 2 vẫn ở mức cao và chi phí dự phòng tiếp tục gia tăng, khả năng kiểm soát rủi ro tín dụng sẽ là yếu tố quan trọng quyết định chất lượng tăng trưởng của HDBank trong quý cuối năm.